Kasım Ayının İlk Yarısı: Zamanın Ötesinde Bir Toplumsal Yansıma Samimi Bir Başlangıç: Zamanı Takvimden Öte Düşünmek Kasım ayının ilk yarısı… Kulağa yalnızca bir zaman dilimi gibi gelebilir. Ancak biraz derine indiğimizde bu iki haftalık dönem, takvimdeki sıradan günlerden çok daha fazlasını temsil eder. Çünkü zaman, yalnızca tarihlerin akışı değil; toplumun değişim, dönüşüm ve yeniden şekillenme hikâyesidir. Kasım’ın ilk günleri, yazdan kalma sıcaklıkların son izleriyle kışın sertliğinin habercisi arasında bir köprü gibidir. Tıpkı toplumun eski normlarla yeni değerler arasında sıkışmış hâli gibi… İşte tam da bu yüzden “Kasım ayının ilk yarısı”nı anlamak, sadece meteorolojik bir geçişi değil, toplumsal bilinçteki bir dönüm…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Güç, Ölüm ve Yenilenme: Siyaset Bilimci Gözüyle Turritopsis’in Ölümsüzlüğü Güç ilişkileri üzerine düşünen bir siyaset bilimci için, “ölümsüzlük” yalnızca biyolojik bir kavram değildir; aynı zamanda iktidarın kendini sürekli yeniden üretme biçimidir. Tarih boyunca rejimler, ideolojiler ve kurumlar tıpkı canlı organizmalar gibi doğmuş, büyümüş, çürümüş ve yeniden doğmuştur. Ancak bazı yapılar, tıpkı doğadaki Turritopsis dohrnii yani “ölümsüz denizanası” gibi, yaşlanmayı tersine çevirebilme becerisine sahiptir. Bu noktada şu soruyu sormak kaçınılmazdır: Turritopsis gerçekten ölümsüz mü, yoksa yalnızca sistemin döngüselliğini en iyi temsil eden bir metafor mu? Turritopsis: Biyolojik Bir Gerçekten Politik Bir Simgeye Turritopsis dohrnii, deniz ekosistemlerinde yaşayan ve yaşlanma sürecini tersine…
Yorum BırakSoygun Alarm Sistemi Nedir? Güvenlik, Bilgi ve Varlık Üzerine Felsefi Bir Deneme Bir Filozofun Gözünden: Güvenliğin Ontolojisi Felsefe, her zaman insanın “güvende olma” arzusunun ardındaki anlamı sorgular. Çünkü güvenlik yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda ontolojik bir meseledir. “Soygun alarm sistemi” denildiğinde aklımıza teknolojik bir cihaz gelir; sensörler, kameralar, sirenler… Ancak filozof için bu sistem, insanın varoluşsal korkularının, sahip olma tutkusunun ve kaybetme endişesinin teknik bir ifadesidir. Bir soygun alarm sistemi, bir evin değil, bir bilincin sınırlarını çizer. “Benim olanı korumak” arzusu, aslında insanın kendini dünyada konumlandırma çabasıdır. Fakat şu soruyu sormak gerekir: Korumaya çalıştığımız şey gerçekten bize mi ait, yoksa…
Yorum BırakKardeş Payı Feyza Kim? Mahallenin Nabzını Tutan Empati Mühendisi Üzerine Neşeli Bir İnceleme Bir dizi karakterini görüp “Bu kız bizim apartmanda kesin oturuyor” dediğiniz oldu mu? İşte Kardeş Payı’nın Feyza’sı bende tam böyle bir etki bırakıyor. Kapı önünde ayakkabıları hizalayıp bir yandan da herkesin gönlünü alabilen, kah güldüren kah düşündüren o tanıdık enerji… Bugün “Feyza kim?” sorusunu, mahalle kültürümüzün mizahla harmanlanmış sosuna bandıralım. Gülümseyerek başlayalım, çünkü Feyza’yı ciddi ciddi konuşmak ayıp olur. 😄 Ufak bir uyarı: Aşağıda Feyza’nın bazı tavırlarına ve ilişkilerdeki rolüne dair esprili notlar var. Dev sürpriz bozan yok ama “ben sahneye sıfır bilgiyle gireceğim” diyenler için mikroskobik…
4 Yorumİlk İslam Mezhebi Nedir? Psikolojik Bir Bakışla İnançların Evrimi Bir psikolog olarak insan davranışlarını anlamaya çalışırken, her bir inanç sistemi, kültürel normlar ve toplumsal yapıların nasıl şekillendiği üzerinde derinlemesine düşünmek insana farklı bakış açıları kazandırır. İslam’ın ilk mezheplerinin ortaya çıkışı, sadece dini bir olay değil, aynı zamanda toplumsal ve bireysel psikolojinin bir yansımasıdır. İnsanlar, inanç sistemlerini benimserken, duygusal, bilişsel ve sosyal psikolojik dinamiklerle hareket ederler. Bu yazıda, ilk İslam mezhebinin psikolojik boyutlarını, özellikle bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji çerçevesinde inceleyeceğiz. İlk İslam Mezhebi ve Psikolojik Temelleri İslam’ın ilk mezhebi, genellikle Sünnilik ve Şiilik arasında bir ayrım olarak bilinse de, bu…
8 Yorumİade Açıklamasına Ne Yazılır? Resmi ve Ticari Yazışmalarda Doğru İfade Biçimleri Bir tarihçi olarak, dilin evrimi ve toplumsal yapılar arasındaki ilişkiyi incelediğimde, kelimelerin ve ifadelerin ne kadar önemli bir rol oynadığını fark ediyorum. Her kelime, bir dönemin, bir toplumun ve bir kültürün izlerini taşır. Bugün, “iade açıklaması” ifadesinin ne anlama geldiğini, tarihsel arka planını ve günümüzdeki kullanımını ele alacağız. İade Açıklamasının Tarihsel Arka Planı Osmanlı döneminde, ticaret ve ekonomi büyük ölçüde el yazmaları ve defter kayıtlarıyla yürütülürdü. Bu dönemde, bir ürünün iade edilmesi durumunda, ilgili kayıtlara “iade” kelimesi yazılır ve işlem detayları elle not edilirdi. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte, ticaretin modernleşmesiyle…
6 YorumHipoglisemi Hastalığı: Sağlıktan Toplumsal Cinsiyete Uzanan Görünmeyen Dengeler Bir sabah uyandığınızda elinizin titrediğini, kalbinizin hızla çarptığını ve zihninizin bulanıklaştığını düşünün. Belki de sadece açsınızdır… ya da vücudunuz size çok daha derin bir şey anlatmaya çalışıyordur. İşte hipoglisemi, tam da bu sessiz sinyallerle kendini belli eder. Ancak mesele sadece bir sağlık durumu değildir; tıpkı toplumun cinsiyet rolleri ve adalet anlayışları gibi, o da görünmeyen dengelerle ilgilidir. Bu yazıda hipoglisemiyi yalnızca tıbbi bir terim olarak değil, toplumsal cinsiyet ve sosyal adalet merceğinden de inceleyerek birlikte düşünelim. Hipoglisemi Nedir? Hipoglisemi, kan şekeri seviyesinin normalin altına düşmesi durumudur. Genellikle 70 mg/dL’nin altına indiğinde ortaya…
8 YorumHoşaf Sıcak mı Soğuk mu? Güç İlişkileri, Toplumsal Düzen ve Siyaset Üzerine Bir Analiz İktidar, güç ve toplumsal düzen arasındaki ilişki, siyaset biliminin temel taşlarını oluşturur. Bu güç dinamikleri, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden bugüne kadar şekillenmiş ve toplumları sürekli olarak dönüştürmüştür. Modern toplumlar, bireylerin özgürlükleri ile devletin otoritesi arasındaki dengeyi sağlamak için sürekli olarak bir ideolojik mücadele verirken, aynı zamanda toplumsal yapıları düzenlemek için çeşitli kurumları yaratmışlardır. Gücün merkezde olduğu bu yapılar, toplumsal düzenin nasıl şekilleneceğini ve bireylerin devletle nasıl bir etkileşimde bulunacağını belirler. Ancak bu süreçte her bireyin ve grubun bakış açısı farklılık gösterebilir. Erkeklerin, genellikle güç ve…
8 YorumIşık Kirliliği Örnekleri Nelerdir? Antropolojik Bir Bakışla Karanlığın Unutuluşu Bir antropolog olarak kültürlerin nasıl ışıkla şekillendiğini, karanlıkla nasıl anlam kazandığını gözlemlemek beni her zaman büyülemiştir. İnsanlık tarihinin büyük bölümü, geceyle dost olmanın inceliklerini öğrenmekle geçti. Ateşin çevresinde toplanan ilk topluluklardan, neon ışıklarıyla parlayan modern metropollere kadar ışık, hem bir araç hem de bir sembol oldu. Ama bugün artık sormamız gereken soru şu: Işık kirliliği örnekleri nelerdir? Yalnızca çevreyi değil, kültürel kimliğimizi de etkileyen bu görünmez fazlalığın antropolojik köklerine bakalım. Antropolojik Perspektiften Işık: Bir Sembolün Evrimi Işık, tarih boyunca kutsalın, bilginin ve güvenliğin simgesi oldu. Eski Mısır’da Ra, güneş tanrısı olarak…
6 Yorumİstanbul–Hınıs Kaç Saat? Ulaşım Süreleri, Tarihsel Perspektif ve Modern Dinamikler İstanbul’dan Erzurum’un Hınıs ilçesine doğru yola çıkmak, Türkiye’nin coğrafi çeşitliliğini ve ulaşım altyapısının sınırlarını hissettiren bir deneyimdir. “İstanbul Hınıs kaç saat sürer?” sorusu, yüzeyde teknik bir soru olarak görünse de altta ulaşım tarihi, bölgesel yatırım kararları ve insan davranışlarına dair ipuçları barındırır. Bu yazıda önce seyahat sürelerine değineceğim, sonra tarihsel ve güncel bağlam içinde bu sürenin nasıl şekillendiğini tartışacağım. Seyahat Süreleri: Karayol, Otobüs, Uçak Seçenekleri – Karayol / Özel araç: İstanbul ile Hınıs arası karayolu mesafesi farklı kaynaklara göre yaklaşık 1.300–1.400 km civarındadır. [1] Bu mesafe araçla yaklaşık 15–16 saat…
Yorum Bırak